ماضی نقلی در ترکی آذربایجانی

پیوندهای ماضی نقلی در  ترکی آذربایجانی ( موش – میش )

اوخوموشام : خوانده ام

گؤرموشه م : دیده ام

اودموشام : برنده شده ام ، برده ام ، قورت داده ام

دورموشام : ایستاده ام

وورموشام : زده ام

قویموشام : گذاشته ام

پوزموشام : پاک کرده ام

دوتموشام : گرفته ام

توخوموشام : بافته ام

یازمیشام : نوشته ام

آپارمیشام : برده ام

دئمیشه م : گفته ام

آختارمیشام : گشته ام

دانیشمیشام : حرف زده ام

دارامیشام : شانه کرده ام

قایتارمیشام : برگردانده ام

آغیرلاتمیشام : سنگین کرده ام

آغیرلاشمیشام : سنگین شده ام

 

 

من جنگ نمی خواهم .

 

ایران خانه من ، وطن من ، دل و جان من است . اقوام من ،

 

عزیزان من آنجا هستند .

 

جورج بوش ، خونخوار زمانه ، انسانها را تو خلق نکردی و اجازه

 

نداری به هر بهانه ای جانشان را بگیری .

 

آدرس وبلاک " من در غربت " برای امضای پتیشن علیه جنگ .

 

http://meinexile.blogspot.com/

 

قارداش اؤلومو

            

قارداش اولومو آغلادار انساني اولونجه

       ويرانه كيمين گورسدر هرياني اولونجه

بو آيريليقين وصلينه يوك بيرده وصالت

     داغلار بئله هجران غمي جاناني اولونجه

دوغماز بئله انساني آنا بيرده عمورده

      قارداش دا گورممز منه گرياني اولونجه

تنها يوخودا گورمغيني ايستمك لازم

       آرزومدو گورم من بئله مهماني الونجه

دنيا نه قدر اولدو وفاسيز سنه قارداش

         ياننام يازا بيلمم بئله هجراني اولونجه

آخر گونو گوردوم او حالين آغلاديم آنجاق

        قدرت گورورم خالق يزداني اولونجه

بو آيريليقا يوكدو علاج خاطره قالدي

  گوز ياشي اولوردرديمين درماني اولونجه

تنها اومودوم بير جه بودور لحظه به لحظه

الدن يئره قويمام داهي قرآني اولونجه

 

منبع : وبلاک گلشن راز ادبی 

وبلاک یوسف پوعظیم شوطی

http://shutdudadash.blogfa.com/ 

ائله یئمه یین بئله ده خیریلداماغی اولار

ائله یئمه یین بئله ده خیریلداماغی اولار

 

بو آتا سؤزو ناغیلین پیمان وقاری نین وبلاکیندا اوخودوم . بیر آزجانا ده ییشدیریب و بوردا ایکی دیله ده یازدیم .

http://www.dalghalar.blogfa.com/

...

ائله یئمه یین بئله ده خیریلداماغی اولار

دئییر گونلرین بیر گونونده بیرکه ند ده بیر اکین بیچین چی کیش واریمیش . بو کیشی نین بیر ائششه کی و نئچه مال داواری ( قویون ، گامیش ، اینک ، و ... ) واریمیش . یئمین یاخجی سینی مال داوارینا یئدیرده رمیش کی تئز کؤکه لیب اتلری برکتلی اولسون و اونلارین قاباغیندان قالانی یازیق ائششه که یئدیرده رمیش . بئناوا ائششه کین ده سه سی چیخمازیمیش . گونلرین بیر گونونده ائششه ک گؤره ر کی قویونون لاپ یئییمجیلین کی چوخ دا یوغونلامیشدی یئره ییخیب آیاقلارینی توتوب باشینی که سیرلر . یازیق قویون دا آخیر نفسلرینی چه کیب خیریلدیرمیش . ائششه ک دییه : آی یازیق قویون ائله یئمه یین ، بئله ده خیریلداماغی اولار .

...

چنان خوردن ، چنین خرخر کردن هم دارد

می گویند روزی روزگاری مردی کشاورز در دهی زندگی می کرد که  یک خر و تعدادی گوسفند و گاو و ... داشت . علوفه خوب و تازه را به دامهای خود می داد که چاق و پروار و گوشتی بشوند و پس مانده آنها را نیز به طفلک خر می داد . خر نیز صدایش در نمی آمد . روزی از روها خر می بیند که یکی از گوسفندهای پرخور و چاق و چله را به زمین زده و پاهایش را گرفته و سرش را می برند . بیچاره حیوان نفسهای آخرش را می کشد و گلویش به خر خر افتاده است . می گوید : چنان خوردن ، چنین خر خر کردن هم دارد .

 

 رضا نور پورون گؤزل شعرلرین اوخوماق ایسته سه ز بو آدرسه باش وورون 

http://www.volkan.persianblog.com/ 

 

ادالاری یادیما دوشدو ( رفتار بدش یادم افتاد )

ادالاری یادیما دوشدو

دئییر بیر گونلرین بیر گونونده بیر کیشی واریمیش . بو یازیق کیشی نین بیر یامان آروادی واریمیش .بیزیم زامان  آز گئده ر چوخ گئده ر وورار بو آرواد اؤله ر . گونلرین بیر گونونده کیشی آروادین قبری اوسته گئدیب بیرده بیر موللایا پول وئریب اؤزوینه ن قبراوسته آپارار تا آروادا یاسین اوخوسون . موللا یاسینین باشلار و کیشی ده یانیخلی – یانیخلی آغلار . بیر چوخ گئچمه ز بیردن بیره گرزیاشینی سیلیب قاییدیب موللایا دییه ر : ایسته میرم قالانین اوخوما پولومودا ارزومه قایتار ، ادالاری یادیما دوشدو .

....

رفتار بدش یادم افتاد

می گویند روزی روزگاری مردی بود که زنش خیلی نا اهل بود . زمانی می گذرد اجل زن می رسد و می میرد . روزی مرد سر مزار زنش می رود و به ملائی پول می دهد و با خود سر قبر می برد تا برایش یاسین بخواند . ملا شروع به خواندن یاسین می کند و مرد در سوگ زنش گریه می کند . ناگهان اشک چشمانش را پاک می کند و به ملا می گوید : بقیه اش را نخوان پولم را پس بده که رفتار بدش یادم آمد .

 

 

      این هم آدرس قصه گوی ۹ ساله ما سپیده

 

       سپیده جان موفق باشی

 

        http://se1376.blogfa.com/ 

 

 

و این هم آدرس وبلاک روشن دل ۱۲ ساله تبریزی

 

آرشام

 

http://www.arsham-music-4all.blogfa.com/

 

آتا سؤزو ناغیلی - آرواد سنه چوخ بورجوم وار

       آرواد سنه چوخ بورجوم وار

 

دئییر گونلرین بیر گونونده بیر کیشی واریمش . بو کیشی آروادینی هئچ یولا وئرمه زمیش . آرواددا یازیق چوخ مظلومویموش . گونلرین بیر گونونده بو آرواد ناخوشلویوب اوله ر . کیشی ده قویروغوینان گیردکان سیندیرار کی یاخجی اولدو آروادیم اؤلدو بیر آیری آرواد آلاجاغام . آروادین قیرخی گئچمه ک همه ن ائوله نه ر . بیر نئچه چاغ گئچه نده ن سورا کیشی نین آناسی گؤره ر کی بو کیشی هر جوماخشامی آروادینین قبری اوسته گئدیر . اؤز اؤزونه دییه ر کی گئدیم دالیسی جا گؤروم بو کی یازدیق آروادی ساغلیغیندا یولا وئرمیردی ایندی نه ایشی وار قبری اوسته ؟

آنا اوغلون دالیسی جا قبر اوستونه گئده ر . گرره ر کیشی اوتوروب آروادین باش داشینین قاباغیندا و بیر قلمه دئییر : آرواد سنه چوخ بورجوم وار ، آرواد سنه چوخ بورجوم وار .

....

زن به تو خیلی بدهکارم

می گویند روزی روزگاری مردی بود که زنش را خیلی اذیت می کرد . بیچاره زن هم که خیلی مظلوم بود . روزی زن بیچاره بیمار می شود و می میرد مرد از خوشحالی با دمش گردو می شکند و زن جدید خواهد گرفت . بعد از گذشت چهل روز از مرگ زنش دوباره ازدواج می کند . بعد از گذشت مدتی مادر این مرد متوجه می شود که مرد هر پنج شنبه سر مزار زن قبلیش می رود . کنجکاو شده به دنبالش می افتد که ببیند این مرد که در زمان حیات زن او را نمی خواست حالا سر مزارش چه کار دارد . دنبال مرد می رود و می بیند که کنار سنگ قبر زنش نشسته و می گویو : زن خیلی به تو بدهکارم ، زن خیلی به تو بدهکارم .

عید غدیر خم مبارک

           

 عید غدیر خم مبارک

عشق یعنی آبرو یعنی شرف
تا ابد تسلیم سلطان نجف
عشق یعنی چشم و ابروی علی
سر نهادن روی زانوی علی

( بو شعری عزیز آیدا گؤنده ریب . )

عکس از :

http://mitglied.lycos.de/gilemard/gol/gol.html

 

ماضی مطلق در ترکی آذربایجانی

ماضی مطلق در ترکی آذربایجانی

پیوند ماضی مطلق در ترکی آذربایجانی ( دو ، دی ) است .

گؤردوم  : دیدم

اوخودوم : خواندم

ووردوم : زدم

دوتدوم : گرفتم

گؤتوردوم : برداشتم

قویدوم : گذاشتم

دوردوم : ایستادم

قورخدوم : ترسیدم

قورتولدوم : تمام شدم

قوودوم : راندم

قوروتدوم : خشک کردم

یوردوم : خسته کردم

قیردیم : شکستم

یئدیم : خوردم

یازدیم : نوشتم

آپاردیم : بردم

قالخدیم : بلند شدم

آییلدیم : بیدار شدم

میندیم : سوار شدم

تاپدیم : پیدا کردم

 

 

بزرگترین خیّر مدرسه‌ساز کشور که بالغ بر 33 میلیارد تومان از دارایی خود را وقف مدرسه‌سازی در مناطق روستایی آذربایجان شرقی کرده بود، شب بیستم آذر در منزلش در تهران بر اثر خفگی به قتل رسیده است و متاسفانه قاتل یا قاتلان هنوز شناسایی نشده‌اند و طبعاً انگیزه قتل هم معلوم نیست. نمی‌دانم این خبر را هرگز شنیده بودید یا نه ولی این خبری است که همه جامعه باید از آن آگاه شوند. من اگر روزنامه داشتم این خبر حتما تیتر اول آن بود.

این خبر غم انگیز را در سایت نمای آینده دیدم . ادامه خبر را در این آدرس بخوانید .

http://www.futurama.ir/2007/01/post_49.html

 

سود : شیر

بیر خیرداجانا سؤزلوک

 

                            سود

سود : شیر

سود آشی : شیربرنج

سودلو سوپ : سوپ جو که به جای رب و آبلیمو در مرحله آخر پخت شیر و خامه به آن اضافه می کنند .

سودلو پیلو : نوعی غذای برنجی ، پلو دم کرده با شیر

سودلو چؤره ک : نانی که در پختش شیر نیز به کار رفته باشد .

سود امر : بچه شیرخوار

سود آنا : مادر شیری ، زنی که طفلی بجز فرزند خودش را شیر می دهد .

سود باجی سی : خواهر شیری

سود قارداشی : برادر شیری

قورو سود : شیر خشک

سودچو : شیرفروش

سودچولوک : شیرفروشی

سود ده ن آچماق : از شیر گرفتن بچه

امیشدیرمه ک : شیر خوراندن به بچه ( از پستان مادر )

سود دهن کسمه ک : از شیر باز کردن

سودلو : هر چیز مخلوط با شیر

سود وئرمه ک : شیر دادن

سوده جر : بیربیری دالیسیجا اولان اوشاقلار ، او اوشاقلارا دییه رلر کی بیری سودده ن آچیلمامیش اوبیرسی  اوشاق آنادان اولا .

...

سودومو حلال ائله مه رم : شیرم را حلالت نمی کنم ( نوعی تهدید مادر به فرزند . )

زاتینا سودونه لعنت : لعت بر ذات و شیرش ( نوعی نفرین )

ایت سودو اممیش : کسی که شیر سگ خورده ( منظورآدم بدخلق و نانجیب )

آنامدان امدیغیم سود بورنومدان گلدی : منظور از خیلی ناراحت شدن است .

آغزیندان سود ایی گلیر : هنوز بچه است .

...

محله میزده بیر قویو وار عمی قیزی

ایچمه یه سرین سویو وار عمی قیزی

ایچمیشه م آییق اولموشام عمی قیزی

من سنه لاییق اولموشام عمی قیزی

بو بیر گؤزل اوخوماق دیر گؤروب و ائشیتمه ک ایسته سه ز بو آدرسی کلیک ائلییون

http://youtube.com/watch?v=o_HDTHfrsIQ 

 

عید قربان مبارک

  

  قربان بایرامی مبارک

حاجیلار صوابیندا اولاسیز

...

آدرس جدید فرانک ( ائل قیزی )

http://www.elqiziyam.blogfa .com/

هک کردن کاری ناپسند است . به جای صرف نیرو و انرژی برای مردم آزاری ای کاش به همدیگر در بهتر شدن کار فرهنگی مان کمک کنیم . ائل قیزی بجز نوشتن اشعار و ابیات زیبای آذربایجانی کاری نمی کند . در این روزقربان برای همه شما عزیزان آرزوی موفقیت می کنم . سربلند و پیروز باشید .

هک ائلییب بیرسینین وبلاکینی پوزماق دوغرو ایش دئییل . ائی بئله زحمته دوشوب جماعاتی اینجیتمه ک عوضینه بیری بیریمیزه کمک اولساق چوخ یاخجی اولار . ائل قیزی گؤزل شعرلر و گؤزل بایاتیلاری یازماقدان سورا بیر ایش گؤرمور کی .

عزیز باجی قارداشلاریم اوزوز آق باشیز اوجا اولسون

بیر یانیقلی سئوگی روایتی ( 2 )

بیر یانیقلی سئوگی روایتی ( ۲ )

 

اوخویان : نامیق قاراچوخورلو

 

 آخی نه ایدی علاجیم – واریدی احتیاجیم

خیلی خیال دولاشدیم – آخردا راضی لاشدیم

بو دوسلوق مهربانلیق – منی ده ییشدی بیر آنلیق

سونرالار حیاتیمی – غملی احوالاتیمی

دانیشدیم او جانانا – اودا دانیشدی یانا – یانا

دئدی سوگی محبت – وئرمییب منه ذیللت

سئویب سئویلمه دیم من – عشق نه دی بیلمه دیم من

اما بختی قارایام – سن دنده بیچارایام

سوروشدوم دردین نه دی – بوجور جواب سؤیله دی

آند وئریره م من سنه – وارسا حرمتین منه

مندن هئچ نه سوروشما – داها بو حاقدا دانیشما

سون قویاق بو صحبته – سالما منی زحمته

بو سؤزلری ائشیتدیم – من ائله بوجورده ائتدیم

بو باره ده بیر دنه – سؤوال وئرمه دیم گئنه

هر گئجه زنگ له شیردیک – داریخدیق گؤروشوردوک

لذتینی حیاتین – بو فانی کائناتین

حیس ائدیردیک گؤروردوک – گؤزل عمور سوروردک

گلدی ائله بیر مقام – دئیشدی هر شئی تمام

بیر زامان آخشام چاغی – اوره گیمه چکدی داغی

گؤردوم هر شئین سونون – زنگی گلدی تلفونون

دوشوندوم جانانیم دی – همان گؤزل خانیم دی

دسته یی تئز گؤتوردوم – بیردن اؤزومو ایتیردیم

سه س اؤزگه نین سه سیدی – اونون رفیقه سیدی

گؤرون نه لر دانیشدی – یاندی قلبیم آلیشدی

او سن سئوه ن جانانین – درد بوروموشدو جانین

خسته ایدی اوره گی – هئچ یوخویدو کومکی

حکیم قویدوغو مدت – دونه ن یئتیردی البت

گئجه یاتیبدیر سحر – آییلمییب مختصر

اما سنی چوخ سئویردی – اؤله جه گین ده بیلیردی

آپاردی اونو اجل – سنی سئون او گؤزل

آرتیق یوخدو حیاتدا – ساخلا سن بونو یاددا

اول جه اینانمادیم – اونو دوغرو سانمادیم

سونرا ایسه سؤیله دی – ساباح اونون دفنی دی

اگر گلمه ک ایسته سن – دوزونو بیلمه ک ایسته سن

ساباح ایکی تامامدا – من دییه ن بو مقامدا

گلرسن بو عنوانا – اورداکی قبریستانا

سئوگیلین آغ کفنیله – کوچه جه ک سون منزیله

گئجه نی یاتا بیلمه دیم – آخی نییه من اؤلمه دیم

او اؤلدو گئتدی الله – گؤزومدن ایتدی الله

سحر آچیلان زاماندا –او قیز دییه ن مکاندا

عاجز – عاجز دایاندیم – گؤردوم سونرا ایناندیم

جماعت آغلاشیردی – آدامین عاغلی شاشیردی

دفین مراسیمیدی – قبیره گئدن کیمیدی

منیم عمورم حیاتیم – جانیم معنویاتیم

گئتدی منی ده آپاردی – ائله کی دفن قورتاردی

داغیلیشدی گئتدی هامی – او اینسان ایزدی هامی

تنها قالدیم او یئرده – درده غمده کدر ده

قبری اوسته دیز چؤکوب– قانلی گؤز یاشی تؤکوب

وداع لاشدیم یاریملا – گؤزل وفاداریملا

اؤلوم امان سیز اولدو – واخ سیز زامان سیز اولدو

الیمدن سنی آلدی – او گونلر هاردا قالدی

هر آن شادیمانیدی – عجب مهربانیدی

بیر واخ الیمدن توتان – ایندی سه ساکت یاتان

ای گؤزلیم الوداع – یوخدو سن دن سه س صدا

هر کمیه اولسا عاشیق – بئچارادی بو عاشق

آنلین یازینی گؤردو – یاشادی بیر آزدا گؤردو

آرتیق اوره کده یارام – بودا  منیم ماجرام

 

بیر یانیقلی سئوگی روایتی ( 1 )

بیر یانیقلی سئوگی روایتی ( ۱ )

 

اوخویان : نامیق قاراچوخورلو

 

قولاق آسین جماعت – من دانیشیم نهایت

بو محبت عالمی – چوخسونا وئرمیش غمی

منده عذاب چکمیشه م – چوخ اضطراب چکمیشه م

کیم گلیبدی خوشوما – نه ایش گلیب باشیما

یاش دولا – دولا گؤزلره – دانیشیرام سیزلره

او بفاسیزدان سورا – دوشمنه گؤجوم گورا

سئومییه جه م سؤیله دیم – تنها عمور ائیله دیم

کئچدی خیلی زامانلار – اؤتدی بیر نئچه آنلار

بیر قیز گؤردو گؤزلریم – یاددان چیخدی سؤزلریم

بو قیز عجب دیر عجب  - سئو منی ائیلیب طلب

دئدیم چاتار کو مکیمه – تسلی دیر اوره گیمه

دوشدوم اونون دالینجا – اوندان بیر سؤز آلینجا

لاپ اوره گیم  پارتلادی – سانکی باغریم چاتلادی

هر او درسه گئده نده – گئتدیم اونونلا منده

چوخ ائیله دیم آندا مان – آخیرکی بیر زامان

چیخاردیب اینجه سه سین – سؤیله دی اؤز کلمه سین

باخما منیم یاشیما – چوخ ایش گلیب باشیما

خیلی عمور سورموشه م – چوخ حاق سیزلیق گؤرموشه م

ایندی ایسه بیر اینسانا – تانیمادیغیم اوغلانا

نئجه سئویرم سؤیلویوم– من اعتیبار ائیلییم

اؤزون  فیکیرله ش گینه – منی باشا دوش گینه

سؤیله دی اؤز سؤزلرین – سوزدوره جه ک گؤزلرین

دئدی بو قه ده ر والسلام – یولونا ائیله دی دوام

دونوب یئریمده قالدیم – بیرآز خیالا قالدیم

دوشوندوم کی دوز دئییر – چوخ عاغیللی سؤز دئییر

داها دالیجا گئتمه ییم – چوخ اونو اینجیتمه ییم

هاچانسا اؤز قیسمتیم – حقیقی محبتیم

چیخار منیم قاباغیما – جواب وئره ر سوراغیما

اوندان سورا هر گئجه – بیلمیردیم یاتیم نئجه

او جانانین خیالی – اونون حسن و جمالی

گؤزومده یدی هر ساعات – منی قویموردو راحات

دؤزمویوب بیر گون سحر – دوروب آیاغا بیر ته هر

گؤروشونه گئدیم گئنه – دئییم وورغونام سنه

گؤردوم گلیر اوزاقدان – گئتدیم الدن آیاقدان

آز قالمیشیدی چاشیم – ایسته دیم یاخینلاشیم

یاخینلاشدی اؤزو منه – دئدی بئله بیر سؤزو منه

گؤروره کی وورولموسان – اؤرووی عشقه سالمیسان

ال چکمیرسه ن سن مندن – شرطیم بوجوردو سن ده ن

یالقیز دوست اولاق گه ره ک – بئله ائده بیلله م کومک

ایسییرسه ن هه دئنه ن – دوشون قرار وئرگینه ن

ایسته میرسن الوداع – گئت کومک اولسون خدا

آخی نه ایدی علاجیم – واریدی احتیاجیم 

بم

http://azhamehrang.blogfa.com/

....

نشریه آب و هوا شناسی ( حسن فرج زاده )

http://www.climate.blogfa.com/

...

ترانه ای زیبای آذربایجانی در وبلاک صدای آذربایجان

http://sedayeazarbaijan.blogfa.com/

 

 

 

بیر گؤزل اوخوماق

عاشیق زلفیه ، افلاطون قباد اوغلو

 

آی نازلانیب گلن دیلبر

دئ گؤروم کیمین یاری سان ؟

بیر بیزلره ائیله خبر

دئ گؤروم کیمین یاری سان ؟   

قالانین ائشیتمه ک ایسته سه ز بو آدرسه کلیک ائیلیون

 

http://youtube.com/watch?v=nlpdECNAWkw

داستان تاراج خانه سالور غازان

داستان تاراج خانه سالور غازان

دئییر گونلرین بیر گونونده بایندخانین کوره کنی قازان کی اوغوزون دا قوچویدو بیرمجلیسده سرمست اولار و ایسته ر شیکارا گئده و اوروز آدیندا اوغلونو دا 300 نفرنه بیرلیکدهاردویا نگهبان قویار . کافیرلرین جاسویو شوکلی ملکه خبر یئتیره ر . اودا بیر 7000 جنگی کیشی لرینه ن قازانین اردوسونا یوگوره ر جماعتین بیر چوخون اؤلدوروب بیر قده رینی ده اسیر توتار و سورا دا اوز قویار قازانین قویونلاینا ساری .

قاراچیق بیر زورلو گوجلو چوبانیدی کی ایکی قارداشینان بیر دشمنین قاباغیندا دایانار . امان ایکی قارداشیدا بو جنگده اؤله رلر .

گئجه چاغی قازان قورخولو بیر یوخو گؤره ر و تک باشینا اوردویا ساری گئده ر . اؤز ائلینی داغیلمیش گؤره ر . چوبانیندان حال قضیه نی سوروشار. کافیرلرین سراغیا گئده ر . اما چویانی آپارماق ایسته مه ز نییه کی اؤز اؤزونه فیکیرله شه ر کی اگر دوشمنی یئره وورسا چوبانین اونون یانیندا اولدوغو اونون شانین آزالدار . اونون اوچون چوبانی بیر آغاجا باغلار و یولا دوشه ر . اما چوبان آغاجی دا کوکوندن چیخاردیب قازانین دالیسی جا یولا دوشه ر . و دییه ر آغاجی دا اؤزومونه ن آپاریرام کی اربابیم پیروز اولاندان سورا بوندان اونا پیشمیش پیشیرم . قازان بو سؤزو ائشیدیب خوشونا گلر و چوبانی دا اؤزوینه ن آپارار .

بو یاندان شوکلی خان کی قازانین اهل عیالین اسیر توتموشدو ایسته ر کی قازانین خانیمی سی بورلا خاتون اونا شراب گه تیرسین . اسیرله رین ایچینده بورلا خاتونو آختارارلار . اما اونلارین ایچینده 40 آرواد اؤزلرینی بورلا خاتون معرفی ائله رلر . کافیرلر ایسته رلر قازانین اوغلو اوروزو دارا آسالار و اونون اتینی آروادلارا یئدیرده لر اوندا آنا بالاسینین اتین یئمیه جاق و اونلار بورلا خاتونو تانییا جاقلار . بورلاخاتون اوغلوینان دانیشار .اوغول آناسیندان ایسته ر او بیرسی آروادلار کیمی ائله سین کی آتاسینین شرفی هرنه ده ن قاباق دیر . کافرلر دار آغاجین حاضیرلارلار ایسته رلر کی اوغلانی دارا آسالار قازان نان چوبانی یئتیشه رلر قازان بوتون اموالیندان گئچه ر و کافیرلرین شاهیندا ایسته ر کی قوجا آناسین  آزاد ائله سین . اما کافیرلر اونو مسخره ائلییب گوله لر .

بو یاندان آغوزلار یئتیشیب و دسته مازدان و دعا دان سورا کافیرلره یوگوروب بویوک جنگ باشلارلار . شوکلی شاه نان کافیرلرین بویوک باشی اولر . دشمن ارادان گئده ر .

سالور قازان گیل اؤز یوردلارینا قاییدیب و چوبانی می آخور ائله ر و ده ده قورقوت اونلارین جشن لرینده شرکت ائلییب دانیشیب خئیر دعا ائله ر

داستان تاراج خانه سالورقازان
روزي داماد بايندر خان ودلاور اغوز سالورقازان در مجلسي از سران اغوز سرمست گرديد و آهنگ شكار كرد و پسرش « او روز » را به همراه سيصد جوان به حفاظت و نگهبانه خانمانش گماشت.(زيرا در سرحد گرجستان اتراق كرده بودند و هر آن بيم حملة آنان مي رفت ).
جاسوس كفار خبرچيني كرد و شوكلي ملك با هفت هزار مرد جنگي شب نه به اردوي قازان تاخت و پس از قتل و غارت، نفوس بسياري را به اسارت گرفت و سپس براي غارت ده هزار گوسفند قازان راهي شد.
قاراجيق چوپان قوي پنجه، به همراهي دو برادرش در برابر لشكر تاراجگران جانانه مقاومت كرد و آنان را به عقب راند، ليكن دو برادر وي به شهادت رسيدند.
شبانگاه سالورقازان خوابي دهشتناك ديد و به تنهايي روانة اردوي خود شد. ايل خود را درهم و پريشان يافت و نالان از آب و گرگ و سگ چوپان ماوقع را جويا شد و سرانجام چوپان را پيدا كرد و پس از كسب خبر سر در پي كفار گذاشتند.
ليكن قازان انديشيد كه كمك چوپان حتي در صورت پيروزي، ماية حقارت اوست و كار او را كمرنگ جلوه خواهد داد. پس چوپان را به درختي بست و تنها رفت. امّا چوپان وفادار درخت را از جاي كند و دنبال او به راه افتاد و گفت: « درخت را با خود مي برم تا پس از پيروزي بر كفار غذاي سرورم را با آن طبخ نمايم!» اين سخن او بر دل قازان نشست و او را به همراهي پذيرفته و وعدة منصب به او داد.
از آن طرف شوكلي ملك سرمست و مغرور مي خواهد تا بورلاخاتون همسر اسير قازان براي او جام شراب بگرداند. بورلاخاتون را مي جويند، امّا چهل دختر اسير اغوز همگي خود را بورلا خاتون معرفي مي كنند.
كفار تصميم مي گيرند كه پسر قازان، « او روز » را به دار كشيد و گوشت او را به دختران اسير بخورانند و مي گويند مادر او مطمئناً نخواهد خورد و شناخته خواهد شد.
بورلا خاتون از پسرش چاره جويي مي كند، امّا پسر حفظ شرف پدر را ارجح مي شمارد و به مادرش سفارش مي كند كه همچون ديگر دختران عمل نمايد تا بازشناخته نشود.
دار را آماده مي كنند، امّا در همين هنگام قازان و چوپان سرمي رسند. قازان از تمامي اموال خود صرف نظر مي كند و تنها آزادي مادر پيرش را از پادشاه كفار درخواست مي كند، امّا آنان او را مسخره مي كنند.
در اين ميان، ناگاه اغوزان سرمي رسند و پس از طهارت و مناجات بر صف كفار يورش مي برند. جنگي بزرگ درمي گيرد و شوكلي ملك و سران كافران به هلاكت مي رسند. دو هزار كافر كشته شده و پانصد اغوز به شهادت مي رسند و سپاه دشمن درهم مي شكند.
سالور قازان به سرزمين خود بازمي گردد؛ شكرانه مي دهد و قاراجيق چوپان را به منصب ميرآخوري مي گمارد. دده قورقوت در اين مراسم شادمانه شركت مي كند؛ سخن سرايي كرده و دعاي خير مي نمايد.

 

داستان بوقاچ

           داستان بوقاچ ( بوقاچین ناغیلی )

 

دوستی با نام علی در بخش پیامها از من داستانهای ده ده قورقود را خواسته بود . من در مورد ده ده قورقود شنیدم و مقاله هائی نیز خواندم که به نظرم کامل نبود . کتابی نیز در اختیار ندارم آدرس این وبلاک http://www.qorqud.blogspot.com/ را دوستی ترکمنی داد و من در این وبلاک دو داستان ده ده قورقود را که به زبان فارسی خلاصه نویسی شده بود برداشته و به زبان ترکی آذربایجانی ترجمه کردم . یکی را در این پست می خوانید و ادامه را در پست بعدی برایتان خواهم نوشت . امیدوارم که از ترجمه ترکی اش نیز راضی شده باشید . اگر به امید خدا کتاب کامل ده ده قورقود را یافتم برایتان همه داستانها را به ترتیب در این وبلاک خواهم نوشت .

بوقاچین ناغیلی

دئییر گونلرین بیر گونونده درسه خان قیرخ نفرنه ن ، بایندیرخان اوغوزلارین خانینی نین قوناقلیقینا گئده ر . بو قوناقلیق ایلده بیر یول توتولارمیش . اما گؤره ر کی بایندرخانین بویوروقونا گؤره اوغول ائولادی اولانلارا آق ائوده ، قیز ائولادی اولانلارا قیرمیزی ائوده ، هئچ ائولادلاری اولمویانلارادا  قارا ائوده قوللوق ائلیرلر . درسه خانا کی هئچ اوشاغی یوخویموش  آغیر گلر و هیرسله نیب خانیمیسینین یانینا قاییدار .

خانیمیسینین دئدیغینه گؤره درسه خان اغوزون بؤیوکلرین بیر یئره ییغار احسان ائله ر سفره آچار و الله جماعاتین دعالارینی مستجاب ائله ر و آخیردا درسه خانین بیر اوغلو اولار

اوغلان اون بئش یاشینا چاتاندان سورا بایندر خانین اردوسونا گئده ر . بایندر خانین بیر ائرکه ک ده وه سی و بیر ائرکه ک اینه یی واریمیش کی هر ایل پاییزدا بؤیوکلرین گؤزونون قاباغیندا اونلاری دؤیوشدوره ردی . همه ن ایلین یازیندا بیر گون اینه کین ایپین ، زنجیرین آچیب و بوراخارلار . بوتون اوغلانلار قورخوب قویوب قاچار بیرجه درسه خانین اوغلو دایانیب و هئچ قورخمویوب اینه ک نه ن بوغوشار و اونو یئره وورار . اغوزون بؤیوکلری اونا تشویق ائله رلر و قورقود بو اوغلانین آدینی بوغاچ قویار . بوغاچ یعنی ائرکه ک اینه ک . و درسه خان دا اونو بیک ائلییب تخت اوسته اوتوردار .

بوغاچ آتاسینین قیرخ کیشی سینه همیت وئرمه ز و اونلاردا جیجیک ائلییب و تصمیم توتارلار اوغولو ده ده نین یانیندا آبیرسیز ائلیه لر . درسه خان قیرخ کیشی سینینه تاولانار و بیر یالانچی لیق شیکار جشنینده بوغاچی اؤلدورمه ک اوچون اونا بیر اوخ آتار . درسه خان ائله بیلر کی بوغاچ اؤلدو . امان بوغاچ اؤلمه ز بلکی یارالانار .

خیضر پیامبر یارالی بوغاچین کمکلیغینه گلیب و اونو اؤلومدن قورتارار .

بو تایدان بوغاچین آناسی کی درسه خاندان بیر دوزگون علت اوغلونو اؤلدورمه ک سببین ائشیتمیبیب اوغلونو آختارار و آتانین گؤزوندن ایراق اوغلوندان صاحاب اولار تا  یارالاری توختویا .

درسه خانین قیرخ کیشی سی کی بوغاچین ساغ اوغلدوغوندان خبرلری اولار قورخولاریندان درسه خانی بنده چکیب کافیرلرین یوردونا قاچارلار .

بوغاچین آناسی ائوغلوندان ایسته ر کی آتاسینین ائله دیغینده ن گؤز یوما و اونو قیرخ کیشی نین الیندن قورتارا . اوغول آناسینین سؤزونه باخار و قیرخ کیشینی آختاریب تاپار و اونلاری قیریب کئچیردیب آتاسینین جانین بند دن قورتارار . درسه خان اوغلونون سالاماتلیغینا گؤره چوخ سئوینه ر و اونو بیرده بیک لیق تختینه اوتوردار . قورقود آتا اونلارین قوناقلیق لاریندا شرکت ائلییب و اونلارا خئیر دعا ائله ر .

 

 

داستان بوقاچ، فرزند درسه خان
درسه خان با چهل همراه، در جشن سالانة بايندرخان، خان اغوزها شركت مي كند، امّا طبق دستور بايندر خان كساني را كه داراي پسرند در خانه سفيد، صاحبان دختر را در خانه سرخ و بي فرزندان را در خانة سياه پذيرايي مي كنند، درسه خان كه فرزندي نداشت، از اين عمل خشمگين مي شود و به نزد خاتون خود باز مي گردد.
بنا به پيشنهاد خاتون، اوسران« ديش اغوز »را گردآورده و اطعام مي نمايد و دست به احسان ميگشايد و سرانجام با دعاي خير مردم صاحب پسري مي شود.
پسر در پانزده سالگي وارد اردوي بايندرخان مي شود. بايندرخان شتر نر و گاونري داشت كه هر سال در پاييز و در مقابل انظار بزرگان اغوز به جنگ وا مي داشت.در بهار آن سال گاو نر مهيب را از سراي با غل و زنجير بيرون آورده، رها كردند. پسران همه از ميدان گريختند، امّا تنها پسر درسه خان بدون هيچ ترسي بر جاي ماند و با گاو نر در آويخت و او را از پاي در آورد.
بزرگان اغوز زبان به تحسين گشودند و « قور قوت» او را « بوغاچ » ( منتسب به بوغا يا گاو نر ) نام نهاد و پدرش درسه او را در مقام بيگي به تخت نشاند.
بوغاچ چندان اعتنايي به چهل دلاور پدر نداشت و آنها نيز كينه و حسادت وي را به دل گرفتند و تصميم گرفتند كه پسر را پيش پدر بد نام كنند.
درسه فريب چهل دلاور خود را مي خورد و با بر پايي يك مراسم شكار صوري، بوغاچ از همه جا بي خبر را به قصد كشت با تير مي زند،. امّا او زخمي مي شود و درسه به گمان مرگش باز مي گردد.
خضر نبي به ياري پسر زخمي ديده مي شتابد و او را از مرگ حتمي مي رهاند.
از آن سو مادر بوغاچ كه جواب قانع كننده اي از درسه خان نمي شنود، به جستجوي او مي پردازد و پنهان از چشم پدر تا هنگام بهبودي كامل از او پرستاري مي كند.
چهل دلاور درسه واقيعت را در مي يابند و از بيم درسه، او را به بند كشيده و به سوي سرزمين كفار مي گريزند.
مادر بوغاچ از او مي خواهد كه از كردة پدر چشم پوشيده و اورا از دست چهل نامرد خلاصي بخشد. پسر سخن مادر را مي پذيرد وسر در پي چهل نامرد مي گذارد،. آنان را تار و مار كرده و پدرش را آزاد مي كند. درسه از سلامتي پسر شادمان مي شود و دوباره او را به تخت بيگي مي نشاند و قورقوت آتا در جشن و سرور آنها شركت كرده و در حق آنها دعاي خير مي نمايد.