سال 1386 مبارک

 

سال نو بر شما هموطنان عزیزم مبارک

 

دزد و قاضی

                دزد و قاضی

 

برد دزدی را سوی قاضی عسس

خلق بسیاری روان از پیش و پس

گفت قاضی : کاین خطاکاری چه بود

دزد گفت : از مردم آزاری چه سود

گفت : بد کردار را بد کیفر است

گفت : بدکار از منافق بهتر است

گفت : هان برگوی شغل خویشتن

گفت : هستم همچو قاضی راهزن

گفت : آن زرها که بردستی کجاست :

گفت : در همیان تلبیس شماست

گفت : آن لعل بدخشانی چه شد ؟

گفت : میدانیم و می دانی چه شد

گفت : پیش کیسن آن روشن نگین

گفت : بیرون آر دست از آستین

دزدی پنهان و پیدا کار توست

مال دزدی جمله در انبار توست

تو قلم بر حکم داور می بری

من ز دیوار و تو از در می بری

حد به گردن داری و حد می زنی

گر یکی باید زدن صد می زنی

می زنم گر من ره خلق ای رفیق

در ره شرعی تو قاطع الطریق

می برم من جامه درویش عور

تو ربا و رشوه می گیری به زور

دست من بستی برای یگ گلیم

خود گرفتی خانه از دست یتیم

من ربودم موزه و تشت و نمد

تو سیه دل مدرک و حکم و سند

دزد جاهل گر یکی ابریق برد

دزد عارف دفتر تحقیق برد

دیده های عقل گر بینا شوند

خودفروشان زودتر رسوا شوند

دزد زر بستند و دزد دین رهید

شحنه ما را دید و قاضی را ندید

من به راه خود ندیدم چاه را

تو بدیدی کج نکردی راه را

می زدی خود پشت پا بر راستی

راستی از دیگران می خواستی

دیگر ای گندکم نمای جو فروش

با ردای عجب عیب خود مپوش

                  

     پروین اعتصامی    

                           

بیر خیرداجانا بایرام سؤزلوکلری

بیر خیرداجانا بایرام سؤزلوکلری

 

بایرام : عید

بایرام ائوی تؤکمه ک : خانه تکانی عید کردن

بایرام آخشامی : شب عید

بایراما یاخین : نزدیکیهای عید

بایرامدان قاباق : قبل از عید

بایرامدان سورا : بعد از عید

بایراملیق : عیدی

بایراملیق وئرمه ک : عیدی دادن

بایراملیق آلماق : عیدی گرفتن

بایراملیق ییغماق : عیدی جمع کردن

بایرام گؤروشو : دید و بازدید عید

بایرام گؤروشونه گئتمه ک : به دید و بازدید رفتن

بایرام گؤروشوندن گه لمه ک : از دید .و بازدید عید برگشتن

بایرام گولو : گل نوروز

بایرام گونو : روز عید

بایرام اولدوزو : ستاره کریسمس ( نام آلمانی این گل وایناختز اشترنه است ) که می توان به زبان فارسی ستاره کریسمس و به زبان ترکی آذربایجانی بایرام اولدوزو ترجمه کرد این گل از نظر ظاهری یک کمی شبیه حسن یوسف است برگهایش به رنگ سبز است و در اواخر پائیز برگها به رنگ قرمز جوانه می زند و در وسط گیاه مثل یگ شاخه گل به نظر می رسد و بعد از دی ماه باز برگهای سبز جوانه می زنند . . این گیاه رنگهای متنوع دارد و من اطلاعات زیادی از آن ندارم فقط با توجه به گلدانی که در اتاقم و پشت پنجره است نوشتم .

یئتدی له وین : چارشنبه یئمیشی ، آجیل چهارشنبه سوری

چارشنبه بازاری : بازار و خرید چهارشنبه شوری

بایرام یومورتاسی : تخم مرغ رنگی سفره هفت سین

بایرام دولماسی : دلمه برگ مو که آن قدیمها مادربزرگم می پیچید و روز عید روی اجاق می گذاشت همراه با همرای تازه نوروز بوی خوش دلمه در فضا می پیچید .یادش به خیر .

....

سفره هفت سین :

سنبل : سونبول ، یازین یئتیشمه سینی خبر وئره ن

سبزه : گؤی ، ایلین شادلیقی صفاسی

سرکه : سیرکه ، شراب یئرینه سفره یه دوزولور خوشلوق نیشانی

سمنو : سه مه نی ، خیربرکت و نعمت نیشانی

سیر : ساریمساق ، سوفره نین آجانی ، بیلریک کی ساریمساق قارین قورساغی میکروبلاردان تمیزلر

سماق : سوماق ، یاشامین آغیز دادی

سیب : آلما ، سئویب سئویلمه ک نیشانی

سنجد : ایده ، یاشاماق سئویلمه ک یاشاییش نیشانی

سکه : دمیر پول ، برکت و وارلی لیق

آینه و شمع : آیناینان موم ، ایشیقلیق نیشانی

تخم مرغ : یومورتا ، دوغوب دوغولماق آرتا گلمه ک نیشانی

اسپند : اوزه رلیک ، پیس گؤزدن ساخلانماق نیشانی

کتاب آسمانی : الله هین کیتابی ، اینانج و ایمان نیشانی

ماهی قرمز : قیرمیزی بالیق ، یاشاماق و شادلیق گؤزللیق نیشانی

اگر ایستیرسیز قیرمیزی بالیقیز چوخ یاشاسین اونو آرتیق سس اولان یئره ، تاقچایا قویمایین ، اوجا سه س اونو تئز اؤلدوره ر . بیرده گون قاباقیندا قویمایین . اوتاقدا ائله بیر یئره قویون کی گون اورایا هئچ دوشمه ز .

اگر میخواهید ماهی قرمز شما زیاد عمر کند او را در اتاقی که صدا زیاد است نگهداری نکنید و همچنین سعی کنید در سایه و دور از تابش آفتاب باشد و نور خورشید موجب مرگ تدریجی این حیوان کوچک زیبای بی گناه می شود . همین که از دریای بی انتها گرفته و در قفس زندانی کرده ایم برایش کافیست .

تو دیدم

تو ديدم

بسا صـــحرا چـمــن هــر جــا تو ديدم

هــمـيـن شوكــت ســــرا دنـيا تو ديدم

زشـــوقـــت عـشـــوه در اسرار عشقم

بــــه خـــوابـــم عــاقبت رويا تو ديدم

بـــه زاهـــد گــو بسي در پارسا باش

زمــسجد ره بــه آنـجـــا مـن تو ديدم

مـــن از ظـلمــت ندارم ترس وتدبير

چــنـان از هــر نـفـس بـينا تـو ديدم

خـــداونــدم ــويي من هم چو عبدي

خــــوشــا عـرفان و بي پرواتوديدم

اگــر ريــزم مــن اشـكي از ملامت

بـــه اشـكــم عــاقـبت دريا تو ديدم

روم مـــن صــبـحدم بـر باغ گلشن

زبــلـبـل بــا صـفــا آوا تـــو ديـدم

بـــه پـــرواز از بـلـنـد آواز طـاير

نويسم من كه در بـــالا تـــو ديدم

تواي يوسف نويس ازحال وتدبير

قــلـم اندر سـبـب انـشـا تـو ديـدم

يوسف پورعظيم شوطي 20-12-8

باهار گلیر

باهار گلیر

باهار گلیر

 

کپنکلر گولدن گوله قونورلار
باهار گلیر پنجره نی باغلاما
بنوشه لر کردیمیزه دولورلار
بولاغ آخیر سن گؤزه لیم آغلاما

…
یئنه قالدی اوز قارالیق کؤموره
ظالیم شاختا ساراییندا گول بیتیر
ایلیق یئللر اسیر سزاق یئرینده
یاز چمنده آچیب چیچکدن چتیر

…
گول دردیمیز بوزا دؤنوب اریسین
خزان وورموش آرزی باغی گول آچسین
یاز گتیرسین یئنیلیگین نغمه سین
کؤنوللرده اومود دالی زوغ آتسین

…
گول اوچوشسون دوداق دوداق دردیمیز
سئوگی سئلی سارسین عومور یوللارین
کؤلگه لرده سارالماسین گولوموز
اسیر تورپاق دادین آلسین باهارین

 

اسماعیل جمیلی

هاردا کی آنا گؤردون

این شعر زیبا را سهند عزیز ارسال کرده است .

                هاردا کی آنا گؤردون

 

هاردا کی آنا گؤردون ، ساچلاری آق گوموشو

حسرته چئوریلیبدی ، گؤزلرینین گولوشو

دوشینیر گؤره نه واخ آچیلار موشکول ایشی

سوروشما عونوانینی ، سوزوشما آدینی سن

بیل کی منیم آنامدیر ، تانی او قادینی سن

هاردا کی آنا گؤردون ، کؤرپه سی قوجاقیندا

غضبدن گؤز یاشی ، قورویوب یاناغیندا

دولانیر آزادلیق آغ  گونلرین سوراغیندا

سوروشما عونوانینی ، سوروشما آدینی سن

بیل کی منیم آنامدیر ، تانی او قادینی سن

هاردا کی آنا گؤردون ، اوزونده شاللاق یئری

چه نه سینده ، الینده ، شیریم – شیریم داغ یئری

بدنینده قالمامیش ، او یازیغین ساغ یئری

سوروشما عونوانینی ، سوروشما آدینی سن

بیل کی منیم آنامدی ، تانی او قادینی سن

هاردا کی آنا گؤردون یاتاغی سنگر اولموش

حیات گونش عشقینه اوزو ، نور دولو سحر اولموش

سوروشما عونوانینی ، سوروشما آدینی سن

بیل کی منیم آنامدی ، تانی او قادینی سن

هاردا کی آنا گؤردون ، احتیاج همدمی دیر

سان کی طوفان ایچینده ، چالخانان بیرگمی دیر

چیگنینده کی غم یوکو ، بیر دونیانین  غمی دیر

هاردا کی آنا گؤردون وقاری داغدان آغیر

اوز گؤزوندن ، الیندن نور کیمی شفق یاغیر

بالام دئییب اوره گی ، دؤزه – دؤزه داریخیر

سوروشما عونوانینی ، سوروشما آدینی سن

بیلکی منیم آنامدی ، تانی او قادینی سن

هاردا کی آنا گؤردون ، قیریب  زنجیری آرتیق

عومرونون یوللاریندا ، چه کیلیبدیر قارانلیق

تورپاغا گؤملویوبدور ، او کدر او هیس قریق

هاردا کی آنا گؤردون ، کؤرپه سی شاد اؤزو شاد

نئچه نئچه ماهنیسی ، نئچه نئچه سؤزو شاد

غم دن کدر دن اوزاق ، گئجه سی گوندوزو شاد

کمل قورور یورد سالیر ، آلنی آچیق اوزو آق

اؤز حقی اؤز حقوقو ، اؤز الینده دی آنجاق

بالاسینین اوزونه ، خجالت باخمیر ایندی

هانی اوت ، هانی چؤرک ، دئییب داریخمیر ایندی

یاناغیندان گؤز یاشی ، سوزولوب آخمیر ایندی

سوروشما عونوانینی ، سوروشما آدینی سن

لو صاباج کی آنام دی  ، تاندی او قادینی سن

 

روز زن مبارک

لاف ز برتری کم زن ، سنگ برابرت هستیم

تیر به ما چه می باری ، نیمه دیگرت هستیم

خالق این جهان ، ما را ، واسطه کرد در خلقت

حرمت ما نگه می دار ، خالق و مادرت هستیم

عزت و امن و آسایش ، جمله از لطف ما ذازی

از دل خود اگر پرسی ، همدل و همسرت هستیم

حق طلبان همراهیم ، زنده و شاد و برپائیم

گام برزن بیا با ما ، ما همه یاورت هستیم

حق حیات کامل تر ، گرچه به کام شیر اندر

مطلب ماست باور کن ، طالب باورت هستیم

نظم جهان فردا را ، همت و همدلی باید

دست به دست ما بسپر ، یار دلاورت هستیم

« سیمین بهبهانی »

ارسالی سما از رادیو قاصدک

http://www.ghasedak.ch/index.html

 

زن

ابیاتی چند از شعر بلند حقوق زن و مرد

سروده : عالم تاج قائم مقامی - ژاله 

مرد پندارد که میل زن فزون از اوست لیک

اتهامش بی اساس و ادعایش نابجاست

بشنو از من جنس زن را زن شناسد ، مرد نه

وانچه می بندند بر زن ، اتهامی نارواست

مرد غیرت دارد و بر طبع مردان غیور

سخت باشد گر زنش چون ماه نو ابرو نماست

آن که زن را بچه ها یا خانه ما داده نام

چون تواند دید کان عورت به مردی آشناست

خاص مردان است این حق های از مذهب جدا

مذهب ما گر چه اکنون در کف زورآزماست

این کتاب آسمانی ، وین تو آخر شرم دار

این تو ، این آئین اسلام ، آنچه می گوئی کجاست ؟؟

کی خدا پروانه بیداد را توجیه کرد ؟

کی پیامبر جنس زن را اینچنین بیچاره خواست ؟

 

قادین : آرواد

                              قادین
گؤزللیگین آدی قادین
مین ایللرین آخیشیندا
درین دردی اینسانلیغین اوز قاراسی
قورخو دولو اینجارلارین باخیشیندا
آجیلاری تاریخین آچیق یاراسی
یاشامین ایره لیشی
دونیانین یاریسی قادین
یارانیشین اینجه ایشی
گؤزللیک تانریسی قادین
قارا گونلر قامچیسیلا
ایرنج دایاز یاسالارین اوراغیلا
نوختا قیران هوسلرین
کوف قاپسایان یازیلارین یاراغیلا
قول بازاریندا اوجوز آلینان
سویولان دریسی قادین
جنت لرین باها ساتیلان
اویدورما پری سی قادین
بوش سؤزجوکلر بوکویونده بوکولن
سؤمورگه نین جایناغیندا سؤکولن
جانیندان جانلار بؤلونه ن
تانری لارلا دوران یان یانا قادین
سئوگی سی اوغروندا اؤلن
سئودا گؤلونده سونا قادین
یازدا قیشدا عطیر ساچان چیچکلی دال
لایلالارین دوداغیندا
گوندن گونه دادلانان بال
سئویلمه دن سئوه ن قوتسال
یاشامین معناسی قادین
یارین لارین آناسی قادین
سئوگیمیم دادی قادین
گؤزللیگین آدی قادین
...
نام شاعر : اسماعیل جمیلی
...
ترجمه به زبان فارسی

زن
اسم زیبائیها زن
در طول هزاران سال
درد عمیقش رو سیاهی انسانیت
در دیدگاه حرکتهای پر از وحشت
دردهایش زخمهای سرباز تاریخ
به پیش برنده زندگی
نصف دنیا زن
کار زیبای آفرینش
خدای زیبائی زن
با شلاق روزهای تیره
با داس چندش آور قانونهای سطحی
هوسهای از زنجیر رها شده
در بازار برده فروشان ارزان خریده شده
پوستش کنده شده ، زن
در بهشت ها گران فروخته شده
به ریا پری نامیده شده ، زن
در کلمه های سبک تا شده
از جانش جانها جدا شده
با خدایان دوشا دوش ایستاده زن
درراه عشقش جان داده
در دریای عشق ، سونا زن
در بهار و تابستان ، گل عطرآگین
در لبهای لالائیها
همانند عسل روز به روز شیرین شده
معنای زندگی زن
مادر فرداها زن
مزه عشق زن
اسم زیبائیها زن

 

                  

                     قارا پالتارلی قادین

 
کیشیلر بیر اولمور آتام بالاسی
قورخاغی وار ، ایگیتی وار
آما، اما
هر کیشینین اؤله ندن سورا
قبری اوستونده آغلیاسی ،
قاراپالتارلی آروادی ، گؤزل قادینا اومودو وار
سن اؤلنده کیم اولاجاق گؤزلرینی باغلیان ؟
قارداش می اولاجاق ، یاد می اولاجاق
بلکه بو دونیادا سنه ان چوخ آغلییان
ان چوخ آغلاتدیغین ، قادینین اولاجاق
گؤز یاشلاری باش داشینی یودوقجا
قبرین ایچینده قوردالانیب دییه جه کسه ن :
الهی نه بیردفه ساچینا اوخشامیشام
نه سیلمیشه م گؤزیاشینی
گؤزلریمه باتیر ایندی ، ساچینین هر دنه سی
ایللر بویو بو قادینا آخی من درد وئرمیشه م
گؤر ایندی نه چه کیب دردیمی
بو قادین باش داشیمی اوپوپ سیغارلاماقدانسا
یوموروقلاسا ، دؤیسه ، دؤیسه یاخجیدیر
قبریم اوستونده آغلاماقدانسا
منی سؤیسه ، سؤیسه ، سؤیسه یاخجیدیر
یئری ، یئری ، یئری قارا پالتارلی قادین
کیری ، کیری ، کیری ، قارا پالتارلی قادین
بو قبیرده مین قبیردن بیری دیر
باش داشیمی بسدی باسدین باغرینا
بوتون منی آغلیانلار کیریدی ، سنده کیری
قبریم دامیر ، آغلاما ، آغلاما ، آغلاما
...

منبع

http://www.azadtribun.net/Mahnilar.htm

....
ترجمه به زبان فارسی
...
زن
مردها یک جور نیستند ، فرزند پدرم
ترسو هستند ، مرد هستند
اما ، اما
هر مردی پس از مرگش
بر سر قبرش
به زن گریان سیاه پوشش ، زن زیبایش امید بسته
پس از مردن تو چه کسی چشمانت را خواهد بست
برادر خواهد بست ، یا بیگانه
بلکه در این دنیا بشترین گریه کننده بر تو
زنت ، آنکه بیشتر گریانش کردی باشد
در هر آن که اشک چشمانش سنگ قبرت را می شویند
داخل قبرت در حالی که به خود می پیچی می گوئی
الهی نه یکبار گیسویش را نوازش کرده ام
نه اشک چشمانش را پاک کرده ام
اکنون هر دانه مویش به چشمانم فرو می رود
آخر من سالها به این زن درد داده ام
ببین چگونه درد مرا کشیده است
این زن به جای بوسیدن و بغل کردن سنگ قبرم
مشت بکوید و بزند و بزند ، بهتر است
بر سر قبرم به جای گریستن
فحشم دهد ، فحشم دهد ، فحشم دهد بهتر است
برو ، برو ، برو ، زن سیاه پوش
آرام باش ، آرام باش ، آرام باش
این قبر هم ماندد هزار قبر دیگر است
سنگ قبرم را به آغوش کشیدی
همه کسانی که بر من گریستند آرام شدند ، تو هم آرام باش
قبرم چکه می کند ،
گریه نکن ، گریه نکن ، گریه نکن

 

اولماز

                             اولماز

ای نازنین سنین کیمی

شوخ گؤزلدن دویماق اولماز

آغزین شکر ، لبین بالدی

لبین کیمی قایماق اولماز

...

نئچه ماحالدا وار آدین

ده ییشدین آغزیمین دادین

دوروب یانیندا جلادین

دیزینه باش قویماق اولماز

...

مینا گردن ، بویو بسته

بیر سایه سال باشیم اوسته

یازیق « قاسیم » دوشدو خسته

دردی غمین سایماق اولماز

شاعر : خسته قاسم

 

شوخ : دلربا ، طناز ، عشوه گر

بویو بسته : خوش قد و قامت

 

 

درباره شهرستان ورزقان

نخستین مجموعه شعر بهروز اسماعیل زاده شاعر جوان

 ماکوئی به نام چند دروغ قشنگ به بازار آمد .

آقا کلاغه نام کتاب خانم رباب نصیری معلم ماکوئی

درباره شهرستان ورزقان و منطقه چیچکلی

بو وبلاکدا ورزقان حاققیندا گؤزل یازیلار و عکس لر واردیر .

http://chichakli.blogfa.com/

بو وبلاک حیدر بابا دونیا یالان دونیادی ، گؤزل شعرلر یازیب

http://www.azaroghli.blogfa.com/

 

 بو آدرس ده مشهدی عباد بیر گؤزل اوخور

من من نه قدر قوجا اولسام دا ده یه رم مین جاوانا

http://vidivodo.com/video.php?myvideo_id=13329

بوردا بیر خیرداجا قیزنان خیرداجا اوغلان بیر گؤزل یوخ یوخ اوخورلار

http://www.youtube.com/watch?v=6iV2MVxbJ_E&NR

 

دوران نوزادی در آذربایجان

 

 دیشلیک ، دیش هه دیکی ، هه دیک ، دیش آشی ، دیش بوغداسی

 

دوستان آن وقتها که هنوز وبلاک نداشتم مطالبی در بخش نظرات  وبلاک دانشجویان مشکین شهری می نوشتم و ایشان نیز با کمال میل آنها را در وبلاک درج می کردند . از این دوستان قدیمی تشکر می کنم . اما خبری نیز دارم . ساوالن قیزی نیز به جمع وبلاک نویسان و همکاران دانشجویان مشکین شهری پیوسته که برایش آرزوی موفقیت می کنم .

...

این مطلب خواندنی را ساوالان فرستاده است .

 http://meshkin-students-lit.blogfa.com/

 

دوران نوزادی در آذربایجان

همانند تمامی جوامع جهان در آذربایجان نیز برای حفاظت ، پرورش ،تربیت و هماهنگ نمودن نوزاد و کودک با گروه اجتماعی خود و قالبهای فرهنگی آن و خلاصه تبعیت از ارزشهای موجود باید از مراحلی متعدد عبور نمود .این امورنظری و عملی بر اساس آداب ورسوم و اخلاق گاه قاطع و گاه نیز بشکلی منعطف و ملایم انجام میگردد .
یکی از این موضوعات مهم مراسم نامگذاری بر کودک میباشد . نام؛ یک فرد،یک شئ ،یک وضعیت و یا یک واقعه را با صفتی تداعی میسازد. در قشر سنتی جامعه آذربایجان مراسم نامگذاری بیشتر کیفیتی دینی دارد .نامگذاری کودک کاری معمولی نبوده و بخاطر همین نیز با مراسمی جشن گونه در مقیاس بزرگ و یا کوچک برگزار میگردد . در خلال این مراسم برای نوزاد نامی درخور او و خانواده اش انتخاب میگردد . برای نیل به این منظور روحانی و یا شخصی که دارای جایگاهی خاص در خانواده میباشد ، در گوش نوزاد اذان خوانده و سه بار نامش را تکرار مینماید .
فرهنگ سنتی آذربایجان نیز همانند طب مدرن شیر مادر را بهترین و سالمترین ماده مغذی برای نوزادان میدانند . در فرهنگ آذربایجان به اولین شیر مادر "آغوز" گفته شده و این باور وجود دارد که نوزاد محروم از این اولین شیر مادر در آینده ضعیف و رنجور خواهد شد . در فرهنگ سنتی نوزادان پسر طولانیتر از نوزادان دختر شیر داده شده این رفتار در واقع از خواست خانواده در راستای نیرومندتر شدن فرزندان مذکر انجام میشود .
دندان در آوردن کودکان نیز در آذربایجان طی مراسمی خاص گرامی داشته میشود . ظاهر شدن دندان کودک که در بریدن و آسیاب خوراکیها نقش مهمی دارد ، در فرهنگ مردمی با مراسمی که هدف آن سپاسگزاری از نعمات پروردگار ،برکت و روزی خانواده است جشن گرفته میشود .در این مراسم همچنین یکسری آداب و رسوم بجای آورده میشوند .
نام این مراسم که در مناطق مختلف آذربایجان شکل خاص خود را دارد "دیش حدیگی" و یا حلیم دندان بوده و در مناطق مختلف با عناوینی همانند "دیش آشی (آش دندان)" و یا "دیش بوغداسی (گندم دندان) " خوانده میشود .
درفرهنگ سنتی آذربایجان برای کودکانی که دیر زبان میگشایند و یا لال هستند ، بعضی از راههای عامیانه ای همانند "دیل آچماق (زبان باز کردن)"مطرح میگردد . بعنوان مثال کودکی که زبان باز نکرده نزد دعا خوان و یا روحانی برده شده و ایشان با نفس گرم خود سعی در زبان گشائی کودک میکند . باز در نوبت نخست ناخنگیری کودک در آذربایجان بعد از کوتاه کردن ناخنها در دست کودک پولی گذاشته میشود و یا دست کودک در کیسه ای پر از پول فرو برده میشود . همانند بسیاری از کشورها و جوامع مسلمان در آذربایجان نیز اعتقاد به تاثیر چشم بد و یا نظر بد وجود داشته و بخاطر حفظ کودکان از چشم بد همانند گذشته امروز نیز با تدابیری سعی در دور ساختن آن میشود . بعنوان مثال برای حفظ کودکان از چشم بد آنها را به میهمانیها نبرده ، برایشان اسپند دود کرده و یا ناحیه کفلشان را خارانده و فوت میکردند !
مطمئنا بسیاری از این رفتارها از نظر علمی امروزه قابل قبول نمیباشد . هدف ما اینست که تا آنجائیکه میتوانیم آداب و سنن آذربایجان را با زبان قاصرمان تشریح و توضیح داده و از شما نیز در حفظ آن یاری میخواهیم .

 

                        

شهرستان شوط

                       شوط

 

شوط بزرگترین بخش شهرستان ماکو در استان آذربایجان غربی است . این بخش در 4 کیلومتری کناره جنوبی رودخانه زنگمار قرار دارد . شهرستان شوط با ماکو و پلدشت و قره ضیا ئ الدین و چالدران همسایه است .

شوط را تا این حد می شناسم . سه بار به این شهرستان آن هم برای شرکت در جشن عروسی مسافرت کرده ام و خاطره خوشی دارم .

یوسف پورعظیم شوطی ( شوطدو داداش ) شاعر شوطی است و فکر می کنم می تواند در مورد شوط و موقعیت جغرافی و اقتصادی و فرهنگی این شهرستان بیشتر و بهتر بنویسد .

...

ديليم توركدي

ديليم توركدي ديليمنن باخ گوزل پاك شهرتيم واردي

جهاندان گر ســـــوال ائتسن بوديلده ن غيرتيم واردي

آنام توركون ديليننن چوك دانيشدي چون ازل منده

نهــايت ايندي هـريــــــاندا بو ديلده ن صحبتيم واردي

منه واجب اولوب يــــاران اولام صحبت اولان ديلنن

دانيشام يارو يولـــداشلــــا بــو ديلده ن نسبتيم واردي

سويا من سودئديم هرآن سوسوز وقتينده سوايچسم

حقــــارت تاپمارام وللاه ديليـــــمـــــنن ثروتيم واردي

يازاللار قبريمين اوسته هر آن ســـــــوزلر آنا ديلده

ايتيـلمــز قبريمين داشي بوديــــــــــلده ملتــــيم واردي

منم شاعر آنا ديلده آديم آدلانـــــــدي شــــــــــــعريله

دولــوبدور ديوانيم كامل بو ديـــــــلدن شوكتيم واردي

غلام شهريارم بيل پوتون الــــــــهام آلـــــيب ديوان                     

 سلــامـيم وار بو ديواننان او يــــــاره رحمـتـيم واردي

بو ديلنن من غزلخوانم بو توپراقدا ياشا تـــــوركوم

عـزيـز اولــدوم آنا ديلده  بو ديلنن عصــــمتيم واردي

آدين يوسف جانيمدي باخ ندن ديلدن سوزون يوخدي

بونـــا خاطر قلم آلديم يـــــــــازام تـــــــا حرمتيم واردي

 يوسف پورعظيم شوطي                                        

 

 

تورکون دیلی

             تورکون دیلی      

 

تورکون دیلی تک سئوگیلی ایسته کلی دیل اولماز

اؤزگه دیله قاتسان بو اصیل دیل اصیل اولماز

اؤز شعرینی فارسا – عربه قاتماسا شاعیر

شعری اوخویانلار ، ائشیدنلر کسیل اولماز

فارس شاعری چوخ سؤزلرینی بیزدن آپارمیش

« صابیر » کیمی بیر سفره لی شاعیر پخیل اولماز

تورکون مثلی ، فولکلوری دونیادا تک دیر

خان یورقانی ، کند ایچره مثل دیر ، میتیل اولماز

آذر قوشونو ، قیصر رومی اسیر ائتمیش

کسری سؤزودور بیر بئله تاریخ ناغیل اولماز

پیشمیش کیمی شعرین ده گرک داد دوزو اولسون

کند اهلی بیلرلر کی دوشابسیز خشیل اولماز

سؤزلرده جواهیر کیمی دیر ، اصلی بدلدن

تشخیص وئره ن اولسا بو قدیر زیر – زیبیل اولماز

شاعیر اولابیلمزسن ، آنان دوغماسا شاعیر

مس سن ، آبالام ، هر ساری کؤینک قیزیل اولماز

چوخ قیسسا بوی اولسان اولیسان جن کیمی شئیطان

چوق دا اوزون اولما ، کی اوزوندا عاغیل اولماز

مندن ده نه ظالیم چیخار ، اوغلوم ، نه قیصاص چی

بیر دفعه بونی قان کی ایپکدن قزیل اولماز

آزاد قوی اوغول عشقی طبیعتده بولونسون

داغ – داشدا دوغولموش ده لی جیران حمیل اولماز

انسان اودی دوتسون بو ذلیل خلقین الیندن

الله هی سئوه رسن ، بئله انسان ذلیل اولماز

چوق دا کی سرابین سویی وار یاغ – بالی واردیر

باش عرشه ده چاتدیرسا ، سراب اردبیل اولماز

ملت غمی اولسا ، بو جوجوقلار چؤپه دؤنمه ز

اربابلاریمیزدان دا قارینلار طبیل اولماز

دوز واختا دولار تاختا – طاباق ادویه ایله

اونداکی ننه م سانجیلانار زنجفیل اولماز

بو « شهریار » ین طبعی کیمی چیممه لی چشمه

کوثر اولا بیلسه دئمیرم ، سلسبیل اولماز

نام شاعر : زنده یاد محمد حسین شهریار

 

قار

                                      قار

 

اوزاقدان باخیرام ، آغ آپباغ تمیز

یاخینا گلیرم ، قورد دوشوب قارا

یادیما دوشور کی ، بعضا حسسیمیز

نه قه دیر آلدانیر بو آغلیقلارا

...

قایغیلار گؤروروک، بورونجک کیمی

تیکاندان آستاری ، ایپکدن اوزو

وعده لرده گؤردوک ريال کپنک کیمی

آلدانان اوشاغا دؤنده ریر بیزی

...

اوزاقدان باخیرام ، آغ آپپاق قشنگ

یاخینا گلیرم ، قار کیف آتیبدیر

قلبیم اینجیمه سین گؤزومدن گرک

قلبیم ده گؤزومو چوخ آلداتیبدیر

نام شاعر : ممد آراز                              

                                                   

رباعیلر - ابوالقاسم نباتی

        حکیم سید ابوالقاسم نباتی

 

                                         رباعیلر

ساقی به حق علی اعلا ، اعلا

اول شاه جهان ، ولی والا ، والا

بیر جامیله سرمست ائله بو مجنونو

تا مست یازیم بو شعری ، حالا حالا

...

ساقی عطش کبابا آب ائیله ر علاج

مدقوقا یقین شراب ناب ائیله ر علاج

آئینه دل زنگ کدورت توتسا

قیل تجربه کی قند و گولاب ائیله ر علاج

...

ای شیخ سوال ترکینی قیلدین ، قیل !

بو مال و منال ترکینی قیلدین ، قیل !

چون آخیر اولوب جلال بو خواب و خیال

بو خواب و خیال ترکینی قیلدین ، قیل

...

ساقی ایشیمیز ناله و افغان اولدو

زولفون کیمی حالیمیز پریشان اولدو

هر ریند و گدا دئییر « منم شاه جهان »

هر قو بیره بیر بولبول خوشخوان اولدو

...

من روز ازلده سئومیشه م بیر شاهی

الله دییه ر اونو علی الله هی

هر کیم اونا الله دئسه کافردیر

شکاکدیر اول ، نباتی ته ک واللهی

...

دنگ ائتدی منی ناله چنگ ای ساقی

قوربانین اولوم بسدیر ، آمان ، ای ساقی !

کؤنلوم ائوینی لشکر غم ائتدی خراب

وئر باده کی باغریم اولدو قان ای ساقی

                                                     

 

خسته قاسیمدان بیر نئچه شعر

                  خسته قاسم دان بیر نئچه شعر

 

ایشی

آدام وار کی اؤزگه لره لاغ ائیله ر

فیکیر وئرسن عیبه جردیر هر ایشی

هر مجلیسده اؤز یئرینی تانیماز

ائل یانیندا اولماز اونون ارزیشی

...

نامرد جهدی اونو مرده یئتیرمز

قوناق گلسه یارا ، چؤرک گتیرمز

اوت کؤک اوسته بیتر ، اصلین ایتیرمز

اینانمیرسان ائیله گینه ن تفتیشی

...

یالان سؤز بعضینه شوکت دی ، شاندی

آخشام سؤز دانیشیر سحر پئشماندی

یئیر نان و نمک ، گئدر دوشماندی

ائله آدام نه آرواددی ، نه کیشی

...

« خسته قاسم » سن دوشمانین آتگینان

متاعینی خریدارا ساتگینان

شاهی مردان دامانیندان توتگینان

الله هی سن چاغیر ، ائتمه تشویشی

داغلار

بهار گئچدی زمستاندیر

غرق اولارسان قارا داغلار

ایگیدلرین مکانیسان

مهلت وئرمه سارا دالغار

...

مردلر ایله دیللشرسن

نامردایله اللشرسن

بهار گلر گوللشرسن

بلنه ر سن بارا داغلار

....

لاله نرگیز گوللرین وار

آچار اولارسان لاله زار

« قاسیم » دا چکیر انتیظار

فرصت وئرمه خارا داغلار

...